Wyobraź sobie, że pewnego dnia budzisz się i odkrywasz, że Twój umysł pracuje na zupełnie innych obrotach. Myślisz szybciej, zapamiętujesz więcej, potrafisz analizować kilka rzeczy jednocześnie, a sen przestaje być tak bardzo potrzebny. Nauka, koncentracja i zdolności fizyczne wskakują na poziom, o którym wcześniej mogłeś tylko marzyć. Brzmi jak spełnienie marzeń? A co, jeśli za tym wszystkim kryje się cena, której nie jesteś w stanie przewidzieć? I co, jeśli wraz z kolejnymi możliwościami zaczniesz tracić coś znacznie cenniejszego niż zwykłe ludzkie ograniczenia?
Właśnie z takim niepokojącym scenariuszem zabiera nas w literacką podróż Blake Crouch w powieści „Upgrade. Wyższy poziom”. To thriller science fiction, który już od samego pomysłu potrafi rozbudzić wyobraźnię, ale szybko okazuje się, że autor ma do zaoferowania znacznie więcej niż futurystyczną wizję technologicznego postępu. Przygotował historię, która wciąga, zaskakuje i zmusza do zastanowienia się nad granicami ludzkich możliwości.
Głównym bohaterem jest Logan Ramsay. Człowiek, którego życie zostaje wywrócone do góry nogami w wyniku ingerencji w jego materiał genetyczny. Początkowo zmiany wydają się niemal niezauważalne. Logan dostrzega, że sprawniej myśli, lepiej zapamiętuje, szybciej przyswaja informacje i potrafi wykonywać zadania, które wcześniej wymagały od niego znacznie większego wysiłku. Jego umysł zaczyna działać na zupełnie innym poziomie. Z czasem jednak okazuje się, że to dopiero początek czegoś znacznie większego.
Zmiany nie ograniczają się bowiem do intelektu. Przekształceniu ulega również jego ciało, sposób postrzegania rzeczywistości, a nawet relacje z najbliższymi. Logan zaczyna dostrzegać rzeczy, których wcześniej nie zauważał. Analizuje zachowania ludzi, wyciąga błyskawiczne wnioski i coraz częściej patrzy na świat w sposób, który oddala go od dotychczasowego życia. To, co miało być niezwykłym darem, zaczyna przypominać niebezpieczny eksperyment, nad którym trudno zapanować.
I właśnie tutaj Blake Crouch pokazuje, jak dobrze potrafi budować napięcie. Nie wystarczy bowiem dać człowiekowi nadzwyczajne zdolności, aby uczynić go szczęśliwszym. Czasami to, co z pozoru wydaje się największym osiągnięciem, może stać się początkiem prawdziwego koszmaru. Autor bardzo sprawnie prowadzi czytelnika przez kolejne etapy przemiany Logana, stopniowo odsłaniając przed nim coraz bardziej niepokojące konsekwencje genetycznej ingerencji.
Szczególnie interesujący jest wątek rodzinnego dziedzictwa bohatera. Okazuje się, że to, co spotkało Logana, nie jest przypadkowe. Za jego przemianą kryje się przeszłość, która ma ogromne znaczenie dla wydarzeń rozgrywających się na kartach powieści. Odkrywanie kolejnych elementów tej układanki nadaje historii dodatkowej głębi. Nagle osobista walka jednego człowieka zaczyna mieć wymiar znacznie szerszy, a stawka rośnie z każdą kolejną stroną.
Nie chodzi już wyłącznie o przyszłość Logana, jego rodzinę czy próbę zrozumienia tego, co wydarzyło się z jego organizmem. W grę wchodzi przyszłość całej ludzkości. Plan, który może doprowadzić do przemiany ogromnej liczby ludzi, niesie ze sobą konsekwencje, których nie sposób lekceważyć. Czy świat rzeczywiście potrzebuje kolejnego etapu ewolucji? Czy człowiek powinien za wszelką cenę dążyć do doskonałości? A może właśnie niedoskonałości, ograniczenia i emocje sprawiają, że jesteśmy tym, kim jesteśmy?
To jedne z najciekawszych pytań, jakie pojawiają się podczas lektury. Crouch nie zamienia jednak swojej powieści w filozoficzny wykład. Nie zasypuje czytelnika naukowymi definicjami ani nie próbuje udowadniać, że dysponuje odpowiedzią na każde pytanie. Zamiast tego wykorzystuje dynamiczną fabułę, by pokazać, jak niebezpieczne może być przekonanie, że skoro coś potrafimy zrobić, to automatycznie powinniśmy to zrobić.
Bardzo podoba mi się również sposób, w jaki autor przedstawia przemianę głównego bohatera. Logan nie jest papierowym herosem, który otrzymuje nadzwyczajne umiejętności i od tej chwili bez problemu radzi sobie z każdym wyzwaniem. Jego sytuacja jest znacznie bardziej skomplikowana. Z jednej strony odkrywa możliwości, o których wcześniej nawet nie marzył, z drugiej musi mierzyć się z konsekwencjami, które dotykają jego tożsamości i relacji z bliskimi. Im więcej zyskuje, tym mocniej pojawia się pytanie, ile może stracić.
Właśnie ten osobisty wymiar historii sprawia, że „Upgrade. Wyższy poziom” nie jest wyłącznie opowieścią o genetyce, technologii i przyszłości człowieka. To również historia o rodzinie, odpowiedzialności, winie, miłości i trudnych wyborach. O granicy, której przekroczenie może zmienić wszystko. O tym, że nawet największa inteligencja nie musi oznaczać mądrości, a nadzwyczajne możliwości nie gwarantują szczęścia.
Na uwagę zasługuje także tempo narracji. Blake Crouch nie pozwala czytelnikowi zbyt długo odpoczywać. Kolejne odkrycia, niebezpieczeństwa i zwroty akcji sprawiają, że trudno odłożyć książkę na bok. Historia rozwija się dynamicznie, a poszczególne elementy fabuły stopniowo układają się w coraz większą i bardziej przerażającą całość. Autor umiejętnie łączy elementy thrillera z naukową fantastyką, dzięki czemu otrzymujemy opowieść, która potrafi zarówno pobudzić wyobraźnię, jak i wywołać autentyczny niepokój.
Co ważne, przedstawiona wizja przyszłości nie wydaje się całkowicie oderwana od rzeczywistości. Rozwój genetyki, eksperymenty naukowe i próby udoskonalania ludzkiego organizmu to zagadnienia, które coraz mocniej wpisują się w naszą współczesność. Dlatego historia Logana może wydawać się bliższa, niż chcielibyśmy przyznać. Wystarczy odrobina wyobraźni, aby zadać sobie pytanie, jak sami zachowalibyśmy się w sytuacji, w której otrzymalibyśmy możliwość stania się kimś znacznie doskonalszym.
Czy skorzystalibyśmy z takiej szansy? Czy zgodzilibyśmy się na ingerencję w nasze DNA, gdyby obiecywano nam lepszą pamięć, większą inteligencję, sprawniejsze ciało i dłuższe życie? A przede wszystkim, czy potrafilibyśmy zaakceptować wszystkie konsekwencje takiej decyzji?
Blake Crouch pozostawia czytelnika z wieloma pytaniami, ale największe z nich dotyczy samego człowieczeństwa. Czy jesteśmy nim dzięki temu, co potrafimy, czy raczej dzięki temu, co czujemy? Czy można poprawić ludzką naturę, nie odbierając jej jednocześnie czegoś najważniejszego? I czy świat, w którym wszyscy byliby inteligentniejsi, silniejsi i bardziej wydajni, rzeczywiście byłby lepszym miejscem?
„Upgrade. Wyższy poziom” to kolejna książka, która udowadnia, że dobra fantastyka naukowa potrafi dostarczyć znacznie więcej niż tylko rozrywkę. To wciągający thriller, w którym naukowa wizja staje się pretekstem do opowiedzenia o sprawach niezwykle ludzkich. O ambicjach, odpowiedzialności i konsekwencjach decyzji, których nie da się cofnąć.
Blake Crouch proponuje czytelnikowi literacką podróż pełną napięcia, niebezpiecznych eksperymentów i trudnych pytań. Pokazuje, że pogoń za doskonałością może doprowadzić do miejsca, z którego nie będzie już powrotu. A przecież nie wszystko, co można ulepszyć, powinno zostać ulepszone.
Po tej lekturze zostaje w głowie myśl, że być może największą wartością człowieka wcale nie jest jego inteligencja, siła czy zdolność przystosowania się do zmieniającego świata. Być może jest nią właśnie to, co czyni nas niedoskonałymi.
Czy Logan Ramsay odnajdzie sposób, aby powstrzymać nadchodzącą katastrofę? Czy zdoła ocalić świat, nie tracąc przy tym samego siebie? Tego nie zdradzę. Powiem tylko, że warto sprawdzić, dokąd zaprowadzi nas ten niepokojący eksperyment.
To propozycja dla miłośników thrillerów science fiction, którzy lubią, gdy wartka akcja idzie w parze z pomysłem wykraczającym poza zwykłą literacką rozrywkę. Blake Crouch pokazuje, że droga na wyższy poziom nie zawsze prowadzi do lepszego świata. Czasami może być początkiem upadku, którego nikt nie zdoła zatrzymać.
Książka pt. „Upgrade. Wyższy poziom” ukazała się nakładem Wydawnictwa Zysk i Ska

