Czasami największe szczęście kryje się w pozornie zwyczajnej codzienności. W domu, do którego wracamy, w obecności ukochanej osoby, w bliskości rodziny i drobnych chwilach, które nadają życiu sens. Mamy swoje plany, marzenia, być może kilka niespełnionych ambicji, ale przede wszystkim ludzi, bez których trudno wyobrazić sobie dalszą drogę. A gdyby pewnego dnia wszystko to nagle zniknęło? Gdybyś obudził się w rzeczywistości, w której Twoja rodzina nie istnieje, najbliżsi są zupełnie obcymi ludźmi, a Ty sam prowadzisz życie, którego nigdy nie wybrałeś? Czy potrafiłbyś odnaleźć się w świecie, który tylko pozornie jest Twój? Blake Crouch w „Mrocznej materii” zabiera czytelnika w niezwykłą podróż, w której nic nie jest oczywiste, a każda kolejna odpowiedź przynosi jeszcze więcej pytań.
Jason Dessen nie uważa swojego życia za spektakularne. Jest wykładowcą fizyki, ma kochającą żonę Danielę i syna Charliego. Nie zrobił wielkiej kariery naukowej, nie zdobył światowego uznania, a jego zawodowe ambicje w pewnym momencie ustąpiły miejsca rodzinie. Czy żałuje podjętych decyzji? Być może czasami zastanawia się, jak wyglądałoby jego życie, gdyby przed laty wybrał inną drogę. Któż z nas nigdy nie zadawał sobie podobnego pytania? Co by było, gdybym powiedział „tak” zamiast „nie”? Gdybym wyjechał, podjął ryzyko, nie zrezygnował z marzeń?
Pewnego wieczoru Jason zostaje porwany. Ostatnie pytanie, które słyszy przed utratą przytomności, brzmi: „Jesteś w życiu szczęśliwy?”. Kiedy odzyskuje świadomość, znajduje się w rzeczywistości, której nie rozpoznaje. Daniela nie jest jego żoną, Charlie nigdy się nie urodził, a on sam nie jest już przeciętnym wykładowcą. Stał się wybitnym naukowcem, człowiekiem odpowiedzialnym za osiągnięcie czegoś, co dotąd wydawało się niemożliwe. Tylko czy to naprawdę jego życie? I co ważniejsze, czy można jeszcze wrócić do tego, które kochał?
Już sam pomysł na fabułę robi ogromne wrażenie. Crouch zabiera czytelnika w podróż, podczas której granica między tym, co rzeczywiste, a tym, co pozornie niemożliwe, zaczyna się niebezpiecznie zacierać. Autor bawi się koncepcją alternatywnych rzeczywistości, równoległych światów i życiowych wyborów. Pokazuje, że każda podjęta decyzja może prowadzić nas w zupełnie innym kierunku, a gdzieś poza granicami naszej wyobraźni mogą istnieć wersje nas samych, które dokonały innych wyborów.
Nie trzeba jednak być miłośnikiem fizyki kwantowej ani naukowych rozważań, żeby odnaleźć się w tej historii. Owszem, pojawiają się zagadnienia związane z nauką, eksperymentami i możliwościami ludzkiego umysłu, ale Blake Crouch podaje je w sposób przystępny i podporządkowany akcji. Nie zasypuje odbiorcy trudnymi definicjami, nie próbuje udowadniać swojej wiedzy na każdej stronie. Zamiast tego wykorzystuje naukę jako fundament opowieści, która przede wszystkim ma angażować, zaskakiwać i dostarczać emocji.
A tych tutaj zdecydowanie nie brakuje!
Największą siłą „Mrocznej materii” jest umiejętność budowania napięcia. Kiedy Jason próbuje zrozumieć, co właściwie się wydarzyło, czytelnik razem z nim zaczyna składać kolejne elementy tej niezwykłej układanki. Każda odpowiedź rodzi następne pytania, a kolejne odkrycia potrafią całkowicie zmienić sposób patrzenia na przedstawione wydarzenia. Crouch nie pozwala zbyt długo odpoczywać. Rozpędza fabułę, podrzuca nowe zagadki i sprawia, że trudno odłożyć książkę w miejscu, w którym właśnie kończy się rozdział.
To jedna z tych historii, w których napięcie nie wynika wyłącznie z niebezpieczeństwa czyhającego na bohatera. Równie ważna jest niepewność. Nie wiemy, komu można ufać, co jest prawdą i czy Jason rzeczywiście ma szansę odzyskać swoje dawne życie. Autor umiejętnie wykorzystuje dezorientację głównego bohatera, przenosząc ją również na czytelnika. W pewnym momencie sam zaczynasz zastanawiać się, która rzeczywistość jest tą właściwą i czy w ogóle istnieje jedna odpowiedź na to pytanie.
Jednak pod warstwą fantastycznonaukowej intrygi kryje się coś znacznie bardziej osobistego. „Mroczna materia” to bowiem opowieść o miłości, rodzinie, tęsknocie i konsekwencjach podejmowanych decyzji. O tym, jak wiele jesteśmy w stanie poświęcić, by odzyskać to, co naprawdę ma dla nas znaczenie. Jason może znajdować się w świecie pełnym niezwykłych możliwości, może mieć dostęp do osiągnięć, o których inni naukowcy mogliby jedynie marzyć, ale wszystko to traci wartość, kiedy brakuje mu najbliższych.
I właśnie ten aspekt historii szczególnie mocno do mnie przemawia. Crouch przypomina, że sukces nie zawsze oznacza spełnienie, a życie, które z zewnątrz wygląda na idealne, niekoniecznie musi być tym, którego naprawdę pragniemy. Można zdobyć uznanie, osiągnąć zawodowe szczyty i spełnić ambicje, a jednocześnie stracić coś, czego nie da się zastąpić żadnym osiągnięciem. Czasami największym szczęściem nie jest to, co moglibyśmy mieć, ale to, co już mamy, choć nie zawsze potrafimy to docenić.
Jason Dessen jest bohaterem, któremu łatwo kibicować. Nie dlatego, że jest człowiekiem pozbawionym wad czy podejmuje wyłącznie słuszne decyzje. Jego siłą jest przede wszystkim determinacja. Kiedy zostaje postawiony w sytuacji przekraczającej granice ludzkiego pojmowania, nie poddaje się. Próbuje zrozumieć otaczającą go rzeczywistość, walczy o odzyskanie tego, co utracił, i nieustannie szuka drogi do celu. Jego podróż jest nie tylko walką o przetrwanie, lecz także próbą odpowiedzi na pytanie, kim właściwie jesteśmy i co sprawia, że nasze życie jest nasze.
Na uwagę zasługuje również sposób, w jaki autor prowadzi narrację. Dynamiczna akcja, krótkie sceny, zaskakujące zwroty i umiejętne dawkowanie informacji sprawiają, że kolejne strony mijają błyskawicznie. Nie ma tutaj miejsca na niepotrzebne przestoje. Wszystko służy historii, która konsekwentnie zmierza w kierunku finału. A kiedy wydaje się, że zaczynamy już rozumieć zasady tej niezwykłej rzeczywistości, Crouch potrafi ponownie wywrócić nasze wyobrażenia do góry nogami.
Nie oznacza to, że wszystkie elementy tej opowieści trzeba przyjmować bez żadnych pytań. Niektóre rozwiązania fabularne wymagają od czytelnika zaakceptowania zasad wykreowanego świata, a tempo wydarzeń nie pozostawia wiele przestrzeni na dłuższe zatrzymanie się przy poszczególnych zagadnieniach. Jednak w przypadku tej powieści najważniejsze jest to, że całość działa jako emocjonująca, pomysłowa i znakomicie skonstruowana przygoda. To książka, która potrafi zaangażować zarówno intelektualnie, jak i emocjonalnie.
Blake Crouch stworzył historię, która pokazuje, jak cienka może być granica między życiem, które znamy, a tym, które mogłoby wyglądać zupełnie inaczej. Zmusza do zastanowienia się nad własnymi wyborami, nad ceną ambicji i nad tym, czy naprawdę chcielibyśmy zobaczyć wszystkie alternatywne wersje naszego losu. Bo przecież możliwość rozpoczęcia wszystkiego od nowa brzmi kusząco. Tylko czy zawsze wiemy, czego tak naprawdę szukamy?
„Mroczna materia” to dla mnie czytelnicza uczta, w której fantastyka naukowa spotyka się z thrillerem, a niezwykła koncepcja fabularna zostaje połączona z bardzo ludzką historią o miłości i przywiązaniu. To powieść pełna napięcia, zaskoczeń i emocji, ale również taka, która pozostawia czytelnika z pytaniami wykraczającymi daleko poza ostatnią stronę.
Czy można mieć wszystko, a jednocześnie stracić to, co najważniejsze? Czy istnieje życie idealne? A może szczęście nie zależy od tego, jak wiele możliwości mamy przed sobą, lecz od tego, kogo możemy przytulić po powrocie do domu?
Blake Crouch zabiera nas w podróż przez rzeczywistości, które trudno sobie wyobrazić, ale ostatecznie prowadzi do bardzo bliskiego każdemu z nas pytania: czy jesteś szczęśliwy w życiu, które masz?
„Mroczna materia” to książka, którą warto mieć na swojej czyt-NIKowej półce. Wciąga, zaskakuje, rozpędza wyobraźnię i przypomina, że czasami największym osiągnięciem nie jest zdobycie całego świata, lecz odnalezienie drogi do tych, których kochamy. Czyt-NIK poleca!!!
Książka pt. „Mroczna materia” ukazała się nakładem Wydawnictwa Zysk i S-ka

