„Caryca z Różyca” to kryminał, który ma wszystko, czego można oczekiwać od dobrej historii: klimat, tempo, wyrazistych bohaterów i fabułę, która nie pozwala się nudzić ani przez chwilę. Ale ma też coś więcej – duszę. I to właśnie ona sprawia, że ta książka wyróżnia się na tle innych. Jeśli lubisz historie, które wciągają bez reszty, jeśli cenisz autentyczność i nie boisz się wejść w mroczniejsze rejony ludzkiej natury – ta książka jest dla Ciebie. A jeśli jeszcze nie znasz twórczości Dariusza Stolarczyka, to „Caryca z Różyca” będzie świetnym początkiem. Tak jak była dla mnie.
Są takie książki, które nie pytają o pozwolenie – po prostu wchodzą, siadają obok i zaczynają opowiadać historię tak intensywną, że zapominasz o całym świecie. „Caryca z Różyca” Dariusza Stolarczyka to właśnie taki przypadek. To moje pierwsze spotkanie z twórczością autora, ale już teraz wiem jedno – to spotkanie zostanie ze mną na długo, a może i na zawsze. Bo nie trafia się często kryminał, który nie tylko trzyma w napięciu, ale też buduje tak sugestywny klimat, że czujesz zapach bazaru, słyszysz szepty szemranych interesów i niemal dotykasz tej surowej, bezwzględnej rzeczywistości.
Warszawska Praga lat 70. nie jest tu tylko tłem. Ona żyje. Pulsuje. Oddycha własnym rytmem. Bazar Różyckiego – miejsce, które wielu kojarzy z folklorem, pyzami i swojskim klimatem – w tej powieści pokazuje swoje drugie, znacznie mroczniejsze oblicze. I właśnie za to należą się autorowi pierwsze ogromne brawa. Za odwagę i za to, że nie idzie na skróty. Nie serwuje nam wygładzonej, „książkowej” wizji świata przestępczego, tylko wciąga nas w sam środek układu, gdzie złoto i kamienie szlachetne mają swoją cenę – często wyższą niż ludzkie życie.
Fabuła rozwija się dynamicznie, ale bez chaosu. Każdy element ma swoje miejsce, każda postać wnosi coś istotnego. I tu dochodzimy do kolejnej mocnej strony książki – bohaterowie. Nie są jednowymiarowi, nie da się ich zamknąć w prostych schematach „dobry–zły”. To ludzie z krwi i kości, z własnymi motywacjami, słabościami i celami. Czasem im kibicujesz, czasem masz ochotę się od nich odsunąć, ale nigdy nie pozostajesz wobec nich obojętny. I właśnie w tej niejednoznaczności tkwi siła tej historii.
Dariusz Stolarczyk nie prowadzi nas za rękę. Nie tłumaczy wszystkiego. Pozwala czytelnikowi wejść w ten świat i samodzielnie go odkrywać. To trochę jak spacer po bazarze – nigdy nie wiesz, co znajdziesz za kolejnym straganem. A może raczej: kogo spotkasz i jakie konsekwencje to przyniesie.
Ogromne wrażenie robi też to, jak bardzo ta historia jest „osadzona” w rzeczywistości. Cztery lata zbierania materiałów, rozmowy z ludźmi półświatka, poznawanie mechanizmów działania – to wszystko czuć w każdej stronie. Dzięki temu „Caryca z Różyca” nie jest tylko fikcją. To opowieść, która balansuje na granicy prawdy i literackiej kreacji. I robi to w sposób, który wzbudza respekt.
Kreatywność autora w konstruowaniu tej historii zasługuje na szczególne wyróżnienie. To nie jest kolejny schematyczny kryminał, gdzie od początku wiadomo, kto pociąga za sznurki. Tu napięcie budowane jest stopniowo, z wyczuciem. Każdy rozdział to kolejny krok w stronę odkrycia prawdy, ale też kolejna warstwa tajemnicy. A pytanie, które pojawia się gdzieś po drodze – czy Caryca na pewno jest kobietą? – działa jak zapalnik. Intryguje, prowokuje i sprawia, że nie sposób się oderwać.
Nie sposób też nie docenić stylu autora. Narracja jest płynna, naturalna, momentami wręcz filmowa. Widzisz te sceny. Czujesz napięcie. Słyszysz dialogi, które brzmią autentycznie, bez sztuczności i nadęcia. To ogromna zaleta, bo dzięki temu książka nie tylko się czyta – ją się przeżywa.
A emocje? One są tutaj kluczowe. Ta historia naprawdę rozgrzewa. Z każdą przekładaną stroną rośnie napięcie, rośnie ciekawość, rośnie też poczucie, że wchodzisz coraz głębiej w świat, z którego nie ma prostego wyjścia. To właśnie ta „czytelnicza uczta”, o której warto mówić głośno – bo to nie jest lekka przekąska na jeden wieczór, tylko solidna, intensywna opowieść, która zostaje z tobą na dłużej. Nie ma tu zbędnego gadania. Nie ma przeciągania. Jest konkret, tempo i konsekwencja. A jednocześnie – przestrzeń na refleksję. Bo pod warstwą kryminalnej intrygi kryje się coś więcej: opowieść o ludzkich wyborach, o chciwości, o granicach, które łatwo przekroczyć, gdy w grę wchodzą pieniądze i władza.
To wszystko sprawia, że z pełnym przekonaniem umieszczam tę książkę na półce NIK – Najlepszych Interesujących Książek. To wyróżnienie nie jest przypadkowe. To efekt autentycznego uznania dla pracy autora, jego pomysłu, odwagi i konsekwencji w budowaniu świata przedstawionego.
„Caryca z Różyca” to kryminał, który ma wszystko, czego można oczekiwać od dobrej historii: klimat, tempo, wyrazistych bohaterów i fabułę, która nie pozwala się nudzić ani przez chwilę. Ale ma też coś więcej – duszę. I to właśnie ona sprawia, że ta książka wyróżnia się na tle innych. Jeśli lubisz historie, które wciągają bez reszty, jeśli cenisz autentyczność i nie boisz się wejść w mroczniejsze rejony ludzkiej natury – ta książka jest dla Ciebie. A jeśli jeszcze nie znasz twórczości Dariusza Stolarczyka, to „Caryca z Różyca” będzie świetnym początkiem. Tak jak była dla mnie.
Książka pt. "Caryca z Różyca" dostępna jest tutaj
